Trong những thập niên gần đây, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và hội nhập quốc tế đã thúc đẩy sự biến đổi mạnh mẽ mô hình hôn nhân và gia đình trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Hôn nhân ngày càng đa dạng với xu hướng xuyên quốc gia, tự do, bình đẳng giới; gia đình có xu hướng thu hẹp nhiều thế hệ, nhường chỗ cho cấu trúc hạt nhân nhỏ gọn, linh hoạt, đề cao tính độc lập và vai trò phụ nữ tham gia nhiều hơn vào đời sống kinh tế, nam giới chia sẻ công việc nội trợ, trẻ em có quyền tự chủ lớn hơn. Quá trình biến đổi này mang lại nhiều giá trị tiến bộ nhưng cũng đặt ra thách thức, như gia tăng ly hôn, xung đột giá trị truyền thống - hiện đại và những vấn đề trong quản lý hôn nhân, gia đình. Bằng phương pháp tổng quan tài liệu kết hợp với phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh, bài viết này làm rõ các xu hướng biến đổi và một số vấn đề đặt ra về hôn nhân, gia đình hiện nay trên thế giới nói chung, ở Việt Nam nói riêng.